Trang nay su dung font UniCode

  MẤY CHỮ NÀY NGHĨA LÀ GÌ VẬY?

Plug-and-Play, cắm là chạy

 - Bus PCI cũng hỗ trợ PnP.

         Viết tắt là PnP, Plug-and-Play có nghĩa là “cắm và chạy”. Nói nôm na, đây là một tính năng thông minh, giúp máy tính tự động nhận diện thiết bị và nạp driver cho bạn sử dụng ngay, hễ gắn vào máy tính là thiết bị có thể chạy ngay tắp lự chẳng cần mất công setup phức tạp.

         Hồi xửa hồi xưa, hầu như tất cả các thiết bị đều phải có kèm mỗi cái một cái card plug-in riêng (các bo mạch in). Bạn hẳn còn nhớ khoảng giữa thập niên 1990, máy quét ảnh (scanner) muốn chạy phải có cái card gắn vào máy tính. Ngày nay, ngoài những card plug-in đó, nhiều “thiết bị” chỉ là những con chip nhỏ xíu xiu được gắn thường trú luôn trên bo mạch chủ. Rồi, các loại card plug-in mới có thể chứa hơn một thiết bị.

         Để hệ thống máy tính hoạt động, mỗi thiết bị phải được điều khiển bằng “driver thiết bị” riêng. Và để điều khiển một thiết bị nào đó, CPU (theo sự điều khiển của driver thiết bị tương ứng) gửi các lệnh và dữ liệu tới thiết bị, và đọc trạng thái và dữ liệu từ các thiết bị khác nhau. Để làm được điều này, mỗi driver thiết bị phải biết địa chỉ của thiết bị mà mình điều khiển. Mà việc biết một địa chỉ như thế tương đương với việc thiết lập một kênh thông tin.

         Mỗi thiết bị gắn vào máy tính đều cần có một địa chỉ riêng và phải được cấp một phần tài nguyên hệ thống. Khi hệ thống hay thiết bị không có tính năng PnP, bạn phải tự tay (manual) thiết đặt cấu hình cho nó. Công việc cực kỳ gian nan, nhất là khi phải phân bố ngắt (IRQ), truy xuất bộ nhớ trực tiếp (DMA). Tình trạng máy tính bị man man, trục trặc do xung đột thiết bị xảy ra thường xuyên. Và chuyện cài đặt hay nâng các máy tính luôn là một nỗi ám ảnh kinh hoàng ngay cả cho các tay có nghề, chứ đừng nói chi dân “ngang hông”.

         Để góp phần giải quyết cái “kiếp nạn” này, đặc tả PnP đã được Microsoft phát triển với sữ hợp tác từ Intel và nhiều nhà sản xuất phần cứng khác. Mục tiêu của PnP là hình thành một chiếc máy tính có phần cứng và phần mềm làm việc ăn rơ với nhau để tự động cấu hình cho các thiết bị và sắp xếp các nguồn tài nguyên, cho phép các sự thay đổi và bổ sung phần cứng mà không cần phải sắp xếp lại tài nguyên.

         Hình thức PnP đầu tiên đã ra đời từ cách đây nhiều năm cho các bus EISA (Extended Industry Standard Architecture, kiến trúc chuẩn công nghiệp mở rộng) và MCA (micro channel architecture, kiến trúc vi kênh). Tiếc là các bus này không trở nên phổ biến. Phải đợi tới năm 1995, PnP mới bắt đầu nổi đình đám với sự ra đời của hệ điều hành Windows 95 và ngày càng nhiều phần cứng máy tính được thiết kế hỗ trợ PnP.

         Thật ra, việc tự động dò tìm và cấu hình phần mềm và phần cứng chẳng đơn giản chút nào. Nó phải có sự cộng tác của nhiều phần cứng, phần mềm. 4 thành phần phải có của một hệ thống PnP là phần cứng hệ thống (chispet, bộ điều khiển bus hệ thống,...phải có khả năng PnP), phần cứng ngoại vi (bản thân các thiết bị cộng thêm này phải tương thích PnP), BIOS hệ thống (hỗ trợ PnP và đóng vai trò then chốt để làm PnP hoạt động), và hệ điều hành (phải hỗ trợ PnP, từ Windows 95 trở về sau này).

          Bạn có thể gắn các thiết bị không PnP (non-PnP) vào các hệ thống PnP. BIOS sẽ làm ngơ chúng, coi như các “đạo cụ sân khấu”, chẳng thèm quản lý. Nhưng vì BIOS vẫn phải dành tài nguyên cho chúng, việc gắn quá nhiều thiết bị non-PnP vào một hệ thống PnP sẽ làm các thiết bị PnP hoạt động chập chờn, do có quá nhiều nguồn bị chiếm giữ.

         Hiện nay, thế giới máy tính còn có thêm chuẩn Universal Plug-and- Play (UPnP) là một kiến trúc mở rộng khái niệm PnP cho các thiết bị và dịch vụ mạng (như máy in, camera, tivi,...)

PHẠM HỒNG PHƯỚC (TPHCM 1-2-2004)

 

 MỤC LỤC | TRỞ VỀ TRANG CHỦ  |  TRỞ VỀ TRANG MỤC LỤC BÀI VIẾT


Copyright © 1999-2004 Pham Hong Phuoc Homepage