Những chữ bí ẩn trên bàn phím

Trên bàn phím máy tính, ngoài các chữ cái, chữ số và các phím chức năng (F1, F2,...), người ta còn kèm cho nó một mớ phím in những chữ bí ẩn, thường được viết dạng rút gọn.

- Esc (hay Escape) : hủy bỏ (cancel) một hoạt động đang chạy, thoát ra khỏi một ứng dụng nào đó đang mở.

- Tab : nhảy cột, di chuyển nhanh trỏ chuột sang tab khác, đẩy chữ về tay phải với khoảng cách rộng.

- Caps Lock : bật và tắt chế độ gõ chữ IN HOA.

- Bộ ba phím Shift, Alt (hay Alternate), và Ctrl (hay Control) được gọi là các phím bổ túc (modifiers). Tùy quy định của từng chương trình ứng dụng, dùng một hay hai phím trong chúng kết hợp với một hay hai phím nào đó để tạo các tổ hợp phím hay thực hiện một tác vụ, chức năng nào đó của chương trình. Phím Alt của Windows và Unix tương đương với phím Command trong Macintosh. Phím Shift cũng có chức năng gõ chữ IN HOA không cần bật phím Caps Lock.

- Num Lock (hay Num Lk) : bật hay tắt cụm phím số bên phải.

- Scroll Lock (hay Scr Lk) : phím điều khiển các hoạt động của các phím điều khiển trỏ chuột trong một số chương trình, tạm ngưng chức năng cuộn văn bản hay ngưng hoạt động của một chương trình. Tuy nhiên, nhiều ứng dụng nay không còn tuân lệnh phím này nữa. Nó bị coi là “tàn dư” của các bàn phím IBM PC cũ.

- Print Scrn (hay Prt Sc) : chụp ảnh màn hình desktop lưu vào bộ nhớ đệm clipboard. Sau đó, bạn có thể dán (paste) hình ảnh này vào bất cứ ứng dụng nào hỗ trợ hình ảnh, hay các trình xử lý đồ họa (Paint, Photoshop,...). Ở các chương trình xử lý đồ họa, bạn chọn New trong trình đơn File và dùng lệnh Paste trong trình đơn Edit (hay dùng tổ hợp phím Ctrl+V) để dán hình ảnh vừa chụp vào ô trắng mà tùy nghi xử lý nó như một ảnh bình thường.

- Insert (hay Ins) : nạp các dạng thức (style), tắt hay mở chức năng viết đè (overwrtie) trong các trình soạn thảo văn bản (như Word). Phím này chủ yếu chỉ xài được trong những ứng dụng xử lý word hay soạn thảo văn bản.

- Delete (hay Del) : xóa file hay đối tượng được chọn hay đang mở, xóa cụm chữ được chọn hay xóa khoảng trống và các chữ nằm bên tay phải trong Word. Đây cũng là một phím “lợi hại” để mở BIOS khi khởi động máy với khá nhiểu bo mạch chủ.

- Pause : dừng màn hình đang mở (kể cả khi máy vừa khởi động) hay kết hợp với phím Ctrl để tạm dừng hay mở lại file đang chơi trong nhiều chương trình xem phim, nghe nhạc.

- Break : phím tạm thời dừng dòng liên lạc của máy tính. Nó thường dùng để kết thúc một phiên kết nối đang hoạt động của modem. Tuy nhiên, không phải bàn phím nào cũng có phím này và không phải tất cả các chương trình ngày nay đều ủng hộ nó.

- Home : lui nhanh trỏ chuột về đầu dòng trong khi đánh văn bản ở Word hay trở về ảnh đầu tiên trong bộ ảnh đang xem (như trong ACDSee), chuyển về tab trước trong môi trường bảng.

- Page Up : cuộn cửa sổ lên phía đầu màn hình, nhảy cóc trỏ chuột nhiều dòng về phía đầu trang/cửa sổ đang mở trong khi đánh văn bản ở Word hay mở lui ảnh trước ảnh đang xem (như trong ACDSee).

- Page Down : cuộn cửa sổ về cuối màn hình, nhảy cóc trỏ chuột nhiều dòng về phía cuối trang/cửa sổ đang mở trong khi đánh văn bản ở Word hay mở sang ảnh tiếp theo ảnh đang xem (như trong ACDSee).

- End : phóng nhanh trỏ chuột về cuối dòng trong khi đánh văn bản ở Word hay vọt tới ảnh cuối cùng trong bộ ảnh đang xem (như trong ACDSee), chuyển sang tab kế tiếp trong môi trường bảng

- Backspace : trở lui trỏ chuột về tay trái và xóa các ký tự đã đánh đang nằm bên trái trong Word, xóa ô chọn trong Excel và xóa vùng chữ tô chọn, hay mở lui ảnh trước ảnh đang xem (như trong ACDSee).

- Phím lá cờ Windows : mở menu Start của Windows.

PHẠM HỒNG PHƯỚC
(TPHCM 5-7-2003)