PHP Homepage - Thong tin - Huong dan Tin hoc

MẤY CHỮ NÀY NGHĨA LÀ GÌ VẬY?

GPU và VPU


GPU đầu tiên GeForce 256

À há, mới thoạt liếc thấy, có người ắt la lên: viết sai chính tả rồi ông ơi! Ai đời người ta là CPU mà ông viết là GPU hay tệ hơn là VPU.

Không có sai đâu. Thiệt tình thì cả ba đều có chung một họ “PU” (nghĩa là Processing Unit, đơn vị xử lý). Trong khi CPU là (Central PU, đơn vị xử lý trung tâm) hoạt động như một bộ não của toàn hệ thống máy tính, GPU là Graphics Processing Unit (đơn vị xử lý đồ họa) và VPU là Visual Processing Unit (đơn vị xử lý thị giác). Trong thực tế, GPU hay VPU chỉ là cách gọi khác nhau của một con “CPU” trên card tăng tốc đồ họa. Ban đầu, người ta gọi là GPU, vì nó chủ yếu là xử lý các chuyện có liên quan tới đồ họa máy tính. Nhưng sau này, con chip được cải tiến, mạnh hơn, nhanh hơn, đa chức năng hơn, tích hợp cả chức năng xử lý video, nên người ta gọi nó là VPU cho nó... oách.

Hồi trước khi GPU ra đời, các card màn hình (VGA card) hay card đồ họa (graphics card) có con chip thực hiện tác vụ xử lý đồ họa bằng sức mạnh lấy từ CPU của hệ thống. Báo hại, khi chơi game hay làm các tác vụ multimedia nặng, CPU mệt bã cả người, chạy thiếu điều tóe khói. Lúc đó, cả hệ thống ì ạch theo.

Với GPU có chức năng như một CPU riêng của card tăng tốc đồ họa, tự mình có đủ khả năng và sức mạnh xử lý tất tần tật mọi chuyện có liên quan tới hình ảnh của máy tính, CPU của hệ thống khỏe re, chỉ còn nhiệm vụ kéo hệ thống chạy theo hoạt động của GPU.


	Một trong các card AGP GeForce 256 đầu tiên.

Nói một cách chuyên môn hơn, được sử dụng chủ yếu cho các ứng dụng 3D, GPU là một bộ xử lý một chip riêng rẽ có chức năng hình thành các hiệu ứng ánh sáng và chuyển đổi các đối đối tượng mỗi lần một cảnh 3D được vẽ lại. Cụ thể hơn, nó là một bộ vi xử lý đặc biệt chuyên thực hiện các dạng phép tính đặc biệt cần thiết cho đồ họa 3D và hình ảnh động. Đây chính là các tác vụ toán học rất nặng nề mà trước kia CPU phải gánh. Sau khi được giải thoát khỏi tác vụ tính toán đồ họa, CPU dành các xung của mình cho các nhiệm vụ khác của hệ thống.

Gigabyte RADEON 9800 Ultra, một trong các card AGP mạnh nhất hiện nay.

Công ty NVIDIA Inc. được ghi vào lịch sử là người đưa GPU ra trình làng đầu tiên (ngày 31-8-1999). Và GPU đầu tiên trên thị trường là NVIDIA GeForce 256 hỗ trợ DirectX 7, có khả năng làm hàng tỷ phép tính mỗi giây, có thể xử lý ít nhất là 10 triệu hình đa giác (polygon) mỗi giây, và có hơn 22 triệu transistor (kinh hơn CPU nữa kia, vì chip Pentium III lúc đó chỉ có tới 9 triệu transistor). Đó là GPU cho desktop. Còn phiên bản cho máy trạm (workstation) dành cho dân multimedia “prồ” là NVIDIA Quadro, được thiết kế cho các ứng dụng CAD, có thể thực hiện hơn 200 tỷ hoạt động mỗi giây và xử lý tới 17 triệu hình tam giác (triangle) mỗi giây.

Các card GPU GeForce tương thích với các API (application program interface, hệ giao tiếp lập trình ứng dụng) đồ họa như: OpenGL, DirectX (Microsoft), công nghệ AGP (Intel) và 3DNow! (AMD). Còn GPU Quadro là card đặc tả OpenGL với driver hỗ trợ Pentium III Xeon và AMD Athlon.

Sau NVIDIA là ATI với dòng GPU RADEON mà sau này, từ RADEON 9800 được gọi là VPU.

SiS cũng tỏ ra rất năng nổ, ngoài GPU có khả năng tích hợp như SiS300, SiS315, hãng Đài Loan này chủ yếu phát triển dòng GPU Xabre (từ Xabre 80-4X nay đã có Xabre 600-8X).

Tiếp đó, có GPU Parhelia (Matrox), GPU DeltaChrome (S3),...

GPU cũng đã có mặt trong các máy tính xách tay với các dòng Mobility (ATI), Go (NVIDIA),...

Sau giao diện AGP, thế hệ GPU kế tiếp sẽ hỗ trợ giao diện mới PCI Express. Các card tăng tốc đồ họa đầu tiên của giao diện này sẽ là chuẩn PCI Express 16X. NVIDIA, ATI, rồi mới đây là Matrox Graphics đã công bố GPU của mình cho PCI Express. NVIDIA đã gọi chính thức đó là dòng NVIDIA GeForce PCX (đã có 4 phiên bản GPU PCX4300, 5300, 5750, 5950). Còn ATI gọi là ATI PCI Express (GPU R423, tức phiên bản PCIe của R420, đời kế tiếp của RADEON 9800).

GPU GeForce FX 5900.

VPU RADEON 9800.

Hiện nay thị trường GPU thế giới đang là nơi cạnh tranh của hai đối thủ chính là NVIDIA và ATI. Đa dạng nhất vẫn là NVIDIA, đi từ GPU GeForce, GeForce2, sang GeForce3, GeForce4 và mới nhất là GeForce FX (đến thời điểm cuối quý 1-2004 cao nhất là FX 5950). Còn ATI vẫn “độc diễn” với dòng GPU RADEON (mà hiện nay đã phát triển tới Series RADEON 9800).

PHẠM HỒNG PHƯỚC (TPHCM 22-4-2004)

MỤC LỤC | TRỞ VỀ TRANG CHỦ | TRỞ VỀ TRANG MỤC LỤC BÀI VIẾT