MẤY CHỮ NÀY NGHĨA LÀ GÌ VẬY?

DOS hay MS-DOS

          Cho dù đang xài Windows XP, bạn click vào menu Start/All Programs/Accessories và thấy ngay cái lệnh Command Prompt (dấu nhắc dòng lệnh) với cái icon C:\ gợi nhớ một thời MS-DOS. Mà quả thật, nhấn vào lệnh này, bạn sẽ được đưa trở về giao diện dòng lệnh (command line), cho dù chỉ là DOS “giả”, hay nói bài bản hơn là “DOS trong Windows”.

         DOS (Disk Operating System, hệ điều hành chạy trên đĩa mềm) của Microsoft là một giao diện người dùng dòng lệnh. Phiên bản đầu tiên MS- DOS 1.0 phát hành hồi năm 1981 cho các máy tính IBM, và phiên bản MS-DOS cuối cùng 6.22 ra đời vào năm 1994. Mặc dù không còn được sử dụng phổ biến hiện nay, DOS vẫn còn có thể được truy xuất từ mọi hệ điều hành Windows bằng cách bài bản là mở menu Start/Run và gõ vào box open dòng lệnh command hay lệnh CMD trong Windows NT/2000/XP.

- Máy tính IBM PC chạy MS-DOS.

         Khác với giao diện người dùng đồ họa GUI, thứ gì cũng được bày sẵn dưới hình thức trực quan nhìn thấy và điều khiển ngay tắp lự, ở MS- DOS, muốn điều khiển nó, bạn phải nhớ thuộc lòng hàng loạt câu lệnh, cú pháp, cho dù có thể viết tắt. Chẳng hạn CD hay CHDIR (Change Directory, để thay đổi thư mục), DIR (cho phép xem các file nằm trong một thư mục), FDISK (công cụ định dạng đĩa), RD hay RMDIR (xóa bỏ các thư mục trống), SMARTDRV (nạp SmartDrive để tạo ổ đĩa tạm bằng bộ nhớ),...

         Chuyện ra đòi của DOS được thuật lại như sau. Hồi năm 1980, IBM  đầu tiên đã tiếp xúc với Bill Gates và hãng Microsoft để thảo luận về tình trạng của các máy tính gia đình và các sản phẩm Microsoft. Gates đã cho IBM một số ý tưởng về những gì để làm nên một máy tính gia đình tuyệt cú mèo. Trong đó có phần mềm Basic ghi vào một con chíp ROM. Microsoft vào lúc ấy đã sản xuất nhiều phiên bản Basic cho các hệ thống máy tính khác nhau, bắt đầu với Altair. Vì thế, Gates tỏ ra hạnh phúc dữ lắm nếu như có thể viết một phiên bản Basic cho máy IBM danh giá.

         Về phần một hệ điều hành (OS) cho các máy tính mới này, do Microsoft chưa từng viết một OS nào trước đó, nên Gates đề nghị IBM khảo sát một OS gọi là CP/M (Control Program for Microcomputers, chương trình điều khiển cho các vi máy tính), do Gary Kildall của Digital Research viết. Kindall có bằng Tiến sĩ về máy tính và CP/M của ông là OS thành công nhất thời đó, bán được hơn 600.000 bản. IBM đã cố gắng liên lạc với Kildall; các sếp của hãng gặp được Kildall, nhưng bị ông này từ chối ký hợp đồng. IBM bèn nhanh chóng quay trở lại tìm Gates và hợp đồng nhờ Microsoft viết cho mình một OS mới, và cuối cùng cái hệ MS- DOS này đã xóa sổ cả CP/M của “kẻ làm cao” Kildall.

          "Microsoft Disk Operating System" hay MS-DOS được viết trên nền QDOS (Quick and Dirty Operating System) của Tim Paterson thuộc hãng Seattle Computer Products, cho máy tính nguyên mẫu dựa trên bộ vi xử lý Intel 8086. Hy hữu hơn khi QDOS lại dựa trên CP/M của Kildall. Cụ thể là Paterson đã mua một cuốn sách hướng dẫn CP/M và dùng nó làm bửu bối để viết OS của mình ròng rã trong vòng sáu tuần. Dĩ nhiên, ông phải chế biến khéo léo cho QDOS khác với CP/M tới mức đủ để không vi phạm bản quyền. Micrososft đã bí mật mua lại QDOS của Seattle Computer Products với giá 50.000USD. IBM chớ hề biết. Sau đó, Gates còn òn ỉ được IBM cho phép giữ lại bản quyền của MS-DOS và tiếp thị nó riêng rẻ, không dính gì tới cái dự án IBM PC. Gates hốt bạc nhờ vụ này. Năm 1981, Paterson bỏ Seattle Computer Products chạy qua đầu quân bên Microsoft.

         Sau này, IBM đã chế ra hệ điều hành mới của riêng mình gọi là PC DOS, như PC-DOS 2000 được giới thiệu là hơn hẳn MS-DOS.

         DOS là OS 16-bit, không hỗ trợ môi trường đa người dùng và đa nhiệm. Windows 95 vẫn trên nền DOS. Từ Windows NT trở đi, Windows “cắt đứt dây chuông” với DOS, nhưng vẫn chạy được các chương trình viết cho DOS.

LỊCH SỬ CỦA MS-DOS

10 LỆNH HÀNG ĐẦU CỦA DOS

 PHẠM HỒNG PHƯỚC (TPHCM 1-2-2004)

 MỤC LỤC | TRỞ VỀ TRANG CHỦ  |  TRỞ VỀ TRANG MỤC LỤC BÀI VIẾT

Copyright © 1999-2004 Pham Hong Phuoc Homepage