WINDOWS VISTA:

Hệ điều hành của thế giới số

          Nếu là người yêu cái đẹp và có tâm hồn trẻ trung, bạn sẽ dễ dàng “kết” với Windows Vista ngay từ cái nhìn đầu tiên. Một “cú sét ái tình” ắt đánh cái rầm ngay từ khi lá cờ Windows nằm trong một chuếc khuy tròn động xuất hiện trên màn hình rồi bung ra một giao diện màn hình desktop với phong cách thiết kế “xì-tin”. Và rồi càng mở vào bên trong, càng khám phá Vista, bạn sẽ càng bị nó chinh phục.

         Tất nhiên, cái gì cũng có cái giá của nó. Với Windows Vista, một hệ điều hành quen ít, lạ nhiều, bạn sẽ phải tốn khá nhiều thời gian để làm quen với nó. Trước tiên là tìm xem những chức năng, công cụ mà mình quen xài ở Windows XP giờ được “di dời” vào đâu trong “quy hoạch” mới. Đơn giản như trong Control Panel, cái chức năng Add and Remove Programs giờ biến thành Program and Features, Display thành Personalization,...

         Ở đây, chúng ta sẽ thử làm quen với Windows Vista Ultimate bản RC2 Build 5744, mà các chuyên gia Vista của Microsoft trong cuộc workshop dành cho báo chí châu Á – Thái Bình Dương ở Singapore hồi trung tuần tháng 10-2006 cho biết sẽ không có nhiều thay đổi so với bản RTM cung cấp cho các nhà sản xuất máy tính vào hạ tuần tháng 11-2006.

          Chắc chắn phải tốn nhiều tập sách dày cộm mới có thể mô tả hết những gì mới, những gì khác với Windows XP trong Windows Vista. Trong khuôn khổ bài này, chúng ta chỉ lướt qua một vài nét chấm phá.

Cài đặt nhanh hơn và thuận tiện hơn

         Với dung lượng file cài đặt hơn 2GB, Vista chỉ có thể chứa trên đĩa DVD-ROM, vì thế yêu cầu đầu tiên để cài đặt nó là bạn phải có một ổ đĩa DVD-ROM. Cũng may, bây giờ giá đĩa DVD và ổ DVD đã giảm tới mức gần với “chúng dân” lắm rồi. Thứ hai là ổ đĩa cứng phải dư giả (partition cài đặt bét nhất cũng phải 20GB). Lại may nữa là giờ đây giá ổ đĩa cứng cũng “êm ái, nhẹ nhàng” lắm rồi.

         Vista chỉ có thể cài đặt trên partition có hệ thống file NTFS. Bạn không cần phải convert toàn bộ ổ đĩa cứng thành NTFS đâu, chỉ cần partition cài đặt thôi (thường là ổ C). Nếu partition đó đang ở FAT32, bạn chọn mục Format trong trình cài đặt để Windows chuyển partition đó sang NTFS, dĩ nhiên là sẽ xòa sạch mọi dữ liệu đang có trên partition đó. Xin lưu ý, do hầu hết các chương trình boot ở DOS sẽ không nhận diện được partition NTFS, bạn phải cẩn thận khi sử dụng các tác vụ ngoài DOS (vì lúc này, các partition FAT32 sẽ được đôn lên, ổ D sẽ được nhận diện thành ổ C). Nếu muốn sao lưu lại partition NTFS, bạn phải dùng Ghost từ 8.3 trở lên.

         Một khi đã chuyển partition C thành NTFS, sau này nếu muốn chuyển lại thành FAT32 mà không muốn phải format lại toàn bộ ổ đĩa cứng, bạn có thể dùng phần mềm Partition Magic để convert. Tuy nhiên, do Partition Magic rất khó chịu, nhiều khi báo lỗi tùm lum, bạn nên xài một chiêu khác. Đó là dùng đĩa cài đặt Windows XP có thể boot; và trong quá trình cài đặt nó, bạn dùng chức năng convert partition C: từ NTFS thành FAT32. Chuyển xong thì thoát ra, không cần tiếp tục cài nó đâu.

         Bạn ắt còn nhớ nỗi đoạn trường khi cài đặt Windows XP trên các ổ đĩa RAID. Trình cài đặt bắt bạn phải nạp đĩa driver của thiết bị điều khiển RAID vào, và nghiệt ngã ở chỗ chỉ chấp nhận đĩa mềm (mà nay vốn trở thành đồ cổ). Còn Vista thì vô tư đi. Nó chấp nhận nạp driver từ bất cứ nguồn lưu trữ nào (ổ USD, CD-ROM,...) thông qua một giao diện GUI từa tựa như My Computer, thậm chí cho phép bạn dùng chuột để chọn nữa.

         Trình cài đặt Vista và mainboard Intel D975XBX nhận diện các thiết bị ngoại vi rất tuyệt. Chúng tôi đã cài đặt Vista RC2 từ một ổ đĩa DVD USB 2.0 tự chế (gắn một ổ ghi DVD Plextor PX-716A vào một hộp USB) một cách dễ dàng như với một ổ đĩa gắn trong.

         Số key của Vista cũng được nạp ngay từ đầu nằm gọn trong một box (các cụm số cách nhau bằng dấu -) chứ không chia thành nhiều box nhỏ như Windows XP.

         Các màn hình cài đặt của Windows Vista trông nhẹ nhàng, bắt mắt và đơn giản với tông màu xanh ngọc và những vệt phơn phớt tạo cảm giác lá cỏ. Một khi đã “duyệt” cấu hình phần cứng của bạn rồi, sau vài lần tự reboot và copy xong các file cần thiết, Vista sẵn sàng để cài đặt một cách suôn sẻ.

Trung tâm chào mừng

          Mặc định, mỗi lần khởi động Vista, bạn sẽ thấy xuất hiện một màn hình chào mừng gọi là Welcome Center (Trung tâm chào mừng) xuất hiện hiển thị những thông tin cơ bản về máy tính của bạn cùng với một loạt lời khuyên (tip) giúp bạn chạy Vista. Nó rất hữu ích cho những người mới sử dụng máy tính hay mới làm quen với Vista. Nếu thấy chướng mắt, bạn có thể cho nó tạm nghỉ việc bằng cách bỏ dấu chọn “Run at startup” để không cho nó tự nạp mỗi khi khời động nữa. (Lúc nào cần khôi phục Welcome Center, bạn có thể gọi nó trong Control Panel.)

Các cửa sổ Explorer bắt mắt mà tiện dụng

         Các cửa sổ Explorer mới là những công cụ mạnh mẽ nhưng rất dễ xài nhằm giúp bạn có thể làm việc một cách hiệu quả nhất với các file trong khắp Vista. Thao tác là dễ dàng và nhất quán, bất luận khi bạn đang duyệt các hình ảnh hay văn bản, hoặc thậm chí dùng Control Panel. Xin được “tán” thêm: Màn hình Control Panel không những mới hoàn toàn cả về giao diện lẫn các icon mà còn có thêm một số chức năng, công cụ mới.

         Các Explorer của Vista được thiết kế với mục đích giúp bạn có thể truy xuất thông tin mà mình cần ngay khi cần tới nó.

Giao diện người dùng Windows Aero và 3D

          Vista là hệ điều hành Windows đầu tiên khai thác các tính năng đặc biệt của card tăng tốc đồ họa để biến hóa giao diện người dùng một cách đa dạng và rất bắt mắt. Ngay từ build 5270, Vista đã được tích hợp rất nhiều đồ họa, hình động và các hiệu ứng chuyển đổi hỗ trợ nhiều chíp xử lý đồ họa GPU/VPU của hai nhà ATI và NVIDIA.

          Giao diện Windows Aero là một cách thức mới thật lý thú để xem và thao tác các yếu tố mà bạn nhìn thấy trên màn hình desktop. Nó cung cấp cho bạn: các cửa sổ động Dynamic Window (khi ở chế độ thu nhỏ minimize, cửa sổ sẽ nhẹ nhàng chuyển động tại một vị trí nào đó trên thanh taskbar giúp bạn dễ dàng nhận ra nó để mở lại khi cần); các ảnh mẫu thanh tác vụ Taskbar Thumbnail (ảnh nhỏ hiển thị nội dung những gì cửa sổ đang mở); album cửa sổ Windows Flip (hiển thị các cửa sổ đang mở dưới dạng ảnh nhỏ thay vì icon), Windows Flip 3D (các cửa sổ đang mở được hiển thị dưới dạng 3D chồng lớp lên nhau),...

          Tuy nhiên, các hiệu ứng mới này đòi hỏi chíp tăng tốc đồ họa phải hỗ trợ driver đồ họa mới gọi là Windows Display Driver Model (WDDM). Nếu may phước 80 đời đang sở hữu một card tăng tốc đồ họa đời mới hỗ trợ WDDM, bạn vào Control Panel với chế độ hiển thị Control Panel Home, chọn Appearance and Personalization, rồi chọn mục Change color scheme để mở cữa sổ Appearance Settings ra mà chọn lược đồ màu ưng ý.

          Hiệu ứng kính Windows Aero cho bạn thanh tiêu đề Title bar trong suốt như kính, có thể nhìn thấy desktop bên dưới.

         Trong khi đó, hai tính năng quản lý cửa sổ hoàn toàn mới gọi là Windows Flip and Windows Flip 3D cho phép bạn mở xếp lớp các cửa sổ đang làm việc trên desktop và lật chúng qua lại dễ dàng, bằng cách dùng các phím mũi tên hay bánh xe cuộn trên chuột để duyệt các cửa sổ và dùng trỏ chuột để chọn cửa sổ nào mình muốn làm việc. Windows Flip 3D có chức năng tương tự Windows Flip, nhưng khác ở chỗ các cửa sổ hiển thị theo phong cách 3D.

          Để gọi Windows Flip, bạn nhấn tổ hợp phím Alt+Tab. Bạn cũng có thể nhấn tổ hợp phím Ctrl+Alt+Tab để giữ giao diện Windows Flip lại mà không cần phải nhấn giữ phím Alt.

         Bạn gọi  Windows Flip 3D bằng cách nhấn tổ hợp phím Win+Tab. Nếu nhấn tổ hợp phím Ctrl+Win+Tab, bạn sẽ để Windows Flip 3D mở ra mà không cần phải nhấn giữ phím Win.

Thanh Windows Sidebar

          Đây là một trong các chức năng mới rất độc đáo của Vista. Đứng như cái tên cúng cơm của mình, Windows Sidebar là một thanh dọc nằm bên phải hay trái mép màn hình desktop (tùy bạn chọn). Trên thanh này hiển thị nhiều thông tin và chức năng như đồng hồ, lịch, ghi chú, CPU Meter, thời tiết, SlideShow,... vừa trang trí desktop, vừa giúp bạn luôn có được các thông tin cần thiết.

          Bạn có thể gọi thanh Sidebar từ Menu Start/ All Programs/ Accessories. Nếu muốn Sidebar tự động nạp mỗi khi khởi động Vista, bạn click chuột phải lên thanh này và chọn Properties, rồi đánh dấu chọn vào mục Start Sidebar when Windows starts. Bạn click chuột phải lên thanh này và chọn Add Gadgets.

Menu Start hoàn toàn mới mẻ

         Cái nút Start trên menu Start mà bác Bill Gates kiên trì trang bị cho Windows từ Windows 95 cho tới Windows XP rồi Windows Server 2003 giờ đây đã được thay đổi bằng một cái nút logo tròn mang lá cờ Windows trong rất ư lá “cool”. Danh sách các chương trình trong All Programs cũng cho nằm chung trong cửa sổ Shortcut trên menu Start.

          Cái cấu trúc Shutdown mới lạ sẽ làm bạn bỡ ngỡ. Chắc chắn sẽ có nhiều người bị lầm khi shutdown bằng cách nhấn cái nút có biểu tượng Power. Bởi nút này chỉ có chức năng Sleep (cho máy vào chế độ nằm chờ để tiết kiệm điện và có thể phục hồi trở lại Windows nhanh chóng). Để shutdown hay restart mày, bạn phải nhấn vào nút mũi tên bên cạnh và chọn lênh tương ứng trong menu. Vista cung cấp cho bạn cả cái chức năng Lock để khóa máy.

Tính tương thích của các driver thiết bị phần cứng

         Tất nhiên, mỗi khi có một hệ điều hành mới, các nhà sản xuất thiết bị phần cứng đều phải  viết lại các driver điều khiển thiết bị của mình cho tương thích với môi trường mới. Chúng tôi cứ nghĩ, với một hệ điều hành hoàn toàn mới như Vista, các thiết bị phần cứng cũ trong hệ thống đang “mười năm vẫn chạy tốt” của mình sẽ bị ra rìa và mình phải vất vả ngược xuôi trên Internet để tìm kiếm các driver mới. Nhưng ngạc nhiên chưa!? Windows Vista nhận ra và chấp nhận tuốt tuồn tuột các thiết bị phần cứng đang có. Hầu như thứ nào đang chạy được trên Windows XP thì cứ việc an tâm mà công tác.

Tính tương thích của các phần mềm ứng dụng

          Cái vụ này coi bộ hơi bị chua đây. Có một số phần mềm ứng dụng chạy ngon lành ở Windows XP, nhưng qua Vista lại bị từ chối.

          Hãng Nero AG, vốn nổi tiếng với tốc độ cập nhân phiên bản của phần mềm ghi đĩa Nero Burning ROM, đã nhanh nhẩu đưa ra phiên bản Nero Burning ROM 7.7.7.0 Reloaded để chạy được trên Vista.

          Công cụ quản lý file Total Commander 6.55 bị Vista Beta 2 cự tuyệt nhưng đã được Vista RC2 cho chung sống.

          Trong khi đó, Norton Antivirus cả bản 2006 lẫn 2007 đều không cài được trên Vista RC2.

          Chúng tôi đã test và có thể chạy được trên Windows Vista các phần mềnm quan thuộc như WinZIP Professional 10.0.6685, WinRAR 3.61, LacViet MTD2002, UniKey 3,63, SnagIt 8.10, WinDVD 7 Platinum Release 8, CyberLink PowerDVD Deluxe 7, FireFox 1.5 và 2.0,...

          ACDSee Photo Manager 8.1 Pro tuy mỗi lần mở có báo tính không tương thích nhưng nhấn nút Run program vẫn chạy được. Còn ACDSee Photo Manager 9.0 chạy bình thường với Vista.

PHẠM HỒNG PHƯỚC

THAM KHẢO:

1. MÔI TRƯỜNG TÍNH TOÁN NGÀY NAY

Hai mảng:

- Cá nhân: Vai trò ngày càng mở rộng của máy tính; Sức mạnh đối lại với tính đơn giản; An toàn và an ninh; Phong cách sống số.

- Công việc: Một thế giới doanh nghiệp; Luôn luôn có sẵn, luôn luôn kết nối; Tổ chức trong suốt; Phong cách làm việc số.

Và các biên giới này đang ngày càng bị xóa nhòa.

2. Windows Vista, hệ điều hành cho thế giới số với 3C:

- Clear (rõ ràng): Làm cho thật rõ ràng các cách thức tổ chức và sử dụng thông tin của mình nhằm tập trung vào đúng các vấn đề.

- Confident (tin cậy): Tin cậy vào máy PC của mình và khả năng của mình để đạt được nhiều nhất từ đó.

- Connected (kết nối): Kết nối với thông tin, con người và các thiết bị để giúp bạn đạt hiệu quả hơn.

+ Đối với doanh nghiệp: Tìm kiếm và tổ chức thông tin một cách hữu hiệu hơn; Chi phí thấp hơn và giảm các mối đe dọa an ninh; có khả năng di động và ohân bổ theo lực lượng lao động.

+ Đối với người tiêu dùng: Tìm thấy ngay tức thời mọi thứ có trên máy PC của người dùng (đơn giản hơn, dễ hơn; tập trung vào những thứ bạn muốn); Thưởng thức giải trí số; An toàn hơn và đáng tin cậy hơn (kết nối an ninh hơn, duyệt Web an toàn hơn, gia đình bạn được bảo vệ tốt hơn); Di động và kết nối (có khả năng kết nối với nhiều loại thiết bị di động hơn và và cho phép bạn làm việc ở bất cứ đâu mình muốn).

3. Windows Vista có nhiều phiên bản:

- Cho người dùng cuối: Windows Vista Ultimate, Vista Home Premium, Vista Home Basic.

- Cho doanh nghiệp nhỏ: Windows Vista Ultimate, Vista Business.

- Cho doanh nghiệp vừa và lớn: Windows Vista Enterprise, Vista Business

- Chỉ cho các thị trường đang phát triển: Windows Vista Starter.

Hộp đựng đĩa DVD Vista được mở bên hông rất ấn tượng.

4. Windows Vista Starter có sứ mạng:

- Làm cho mọi người có nhu cầu đều có khả năng sở hữu được máy tính có Windows chính hiệu.

- Đem công nghệ máy tính và Internet đến một tỷ người dùng máy tính mới; cải thiện một cách tích cực việc học tập, liên lạc, sản xuất và giải trí của họ. Vista Starter sẽ giúp con em người dùng học tập, phát triển và thành công; học các kỹ năng nghề nghiệp mới; e-mail hoặc chat; hình thành các tài liệu và viết thư; nghe nhạc và xem phim; chơi các game máy tính;...

+ Windows Vista Starter sẽ được bản địa hóa với 72 ngôn ngữ, và các file Help sẽ sử dụng ngôn ngữ bản địa.

+ Các công cụ đặc biệt giúp cho việc sử dụng máy tính trở nên dễ dàng hơn. Chức năng hướng dẫn tương tác sẽ giải thích tỉ mỉ các chức năng của máy tính và các phần mềm.

+ Cấu hình phần cứng thấp (entry-level): CPU (Intel Celeron, Celeron D, Celeron M, Pentium III, Pentium 4 có và không có HT; AMD Athlon XP, Duron, Geode, Sempron,...); tốc độ vi xử lý (từ 800MHz trở lên); bộ nhớ (từ 384MB, khuyến cáo là 512MB và tối đa 1GB); ổ đĩa cứng (7GB trống); ổ đĩa CD-ROM hay DVD-ROM.

5. Microsoft đã đưa ra hướng dẫn tiêu chuẩn phần cứng đáp ứng với hai cấp độ logo chứng nhận tương thích Vista như sau:

- Windows Vista Capable PC: CPU thấp nhất là 800MHz, bộ nhớ 512MB, chíp tăng tốc đồ họa hỗ trợ DirectX 9.0, ổ đĩa cứng 20GB trong đó có 15GB trống để cài đặt Vista, ổ đĩa DVD-ROM.

- Windows Vista Premium Ready PC: CPU 1GHz trở lên, bộ nhớ 1GB, chíp tăng tốc đồ họa DirectX 9.0 hỗ trợ WDDM driver với dung lượng bộ nhớ video 128MB, ổ đĩa cứng 40GB trong đó có 15GB trống để cài đặt Vista, ổ đĩa DVD-ROM.

6. Theo lịch trình:

- 8-11-2006: Bản RTM (Build 6000) được chuyển cho các nhà sản xuất.

- 30-11-2006: Cung cấp cho các khách hàng lớn.

- 30-1-2007: Bán lẻ trên toàn thế giới

TRỞ VỀ TRANG CHỦ  |  TRỞ VỀ TRANG MỤC LỤC BÀI VIẾT

Copyright © 1999-2007 Pham Hong Phuoc Homepage