Kiến thức cơ bản về phòng chống virus máy tính

Trong thời đại công nghệ thông tin ngày nay, thuật ngữ “virus máy tính” đã không còn xa lạ. Việc virus máy tính lan tràn trên mạng, thâm nhập vào các máy tính gia đình đơn lẻ, các hệ thống mạng của các công ty... xảy ra như cơm bữa. Để bảo vệ an toàn dữ liệu, công tác phòng chống virus máy tính cần được quan tâm đúng mức. Nếu như mỗi nhà đều có tủ thuốc gia đình, bạn cần trang bị “tủ thuốc” chống virus để phòng khi “trái gió trở trời” để trị bệnh cho máy tính của mình, đó là các phần mềm quét virus máy tính (còn gọi là anti-virus). Bài viết này giúp bạn cách sử dụng các phần mềm quét virus máy tính để đạt hiệu quả tốt nhất.

Các phần mềm quét virus:

Giống như thuốc tân dược có 2 loại “xí nghiệp” và “ngoại nhập”, chương trình quét virus cũng có 2 loại trong nước (như BKAV, D32) và nước ngoài (như AVG, BitDefender, Norton Anti-virus, Virus Scan...). Mỗi loại đều có ưu nhược điểm khác nhau. Nắm được thế mạnh của từng loại, bạn sẽ bảo vệ máy tính của mình tốt hơn.

Các anti-virus sử dụng thư viện mẫu virus để nhận dạng virus trên máy tính. Khả năng nhận dạng virus của anti-virus tỷ lệ thuận với số virus được cập nhật trong thư viện và tỷ lệ nghịch với tốc độ, nhu cầu sử dụng tài nguyên (CPU, bộ nhớ, đĩa cứng...). Do chỉ cập nhật các virus mới trong thời gian gần đây nên thư viện virus của anti-virus nội nhỏ,   chạy nhanh và ít tốn tài nguyên hơn các anti-virus ngoại. Mặc dù cồng kềnh, chạy chậm, đôi khi làm giảm hiệu năng của máy nhưng anti-virus ngoại không hỗ danh là các “sát thủ” đáng gờm của virus máy tính từ cổ chí kim.

Một anti-virus thường có 3 thành phần: duyệt quét, canh phòng và công cụ.

Chức năng duyệt quét (scanning) dùng để kiểm tra virus trên hệ thống đĩa. Đây là chức năng chính nên được các anti-virus chăm chút kỹ lưỡng. Trước khi quét virus, người sử dụng chọn đĩa, cây thư mục hoặc tập tin để kiểm tra virus. Để khách hàng đỡ sốt ruột, quá trình quét thường được nhà sản xuất tô điểm bằng các mẫu hoạt hình hoặc báo biểu sinh động. Kết thúc quá trình quét, một báo cáo ngắn gọn về kết quả kiểm tra virus trên hệ thống.

Chức năng canh phòng (auto-protect) dùng kiểm tra virus ở chế độ nền. Để thâm nhập vào máy của bạn, virus phải sử dụng một trong các “cửa ngõ” qua các loại ổ lấy đĩa ra được (như đĩa mềm, CD-ROM, USB) hoặc từ mạng (mạng cục bộ, diện rộng, hữu tuyến, vô tuyến...). Đóng vai trò nhân viên bảo vệ, chức năng này kiểm soát chặt chẽ các cửa vào-ra nhằm phát hiện sớm các virus lẻn vào máy.

Tiện ích, hay “đồ chơi” dành cho khách hàng. Hiểu và sử dụng đúng mức các công cụ này, bạn sẽ khai thác được các tính năng đặc biệt của nhà sản xuất cung cấp. Các công cụ thiết yếu của một anti-virus bao gồm:

      - Tùy biến đối tượng quét: chọn kiểu tập tin, chọn loại đĩa, chọn thư mục...

- Tùy biến động thái quét: quét sơ bộ hay cẩn thận, tự động xử lý virus hay chờ xác nhận, có bảo lưu trước khi diệt hay không, có suy luận thông minh hay không.

- Lập lịch quét: có yêu cầu quét tự động không, quét vào lúc nào, mới khởi động hay tắt máy, giờ giải lao hay tranh thủ lúc máy rỗi...

- Quản lý kho cách ly: các đối tượng được cách ly, thời điểm cách ly, lý do cách ly, các biện pháp xử lý tiếp theo...

- Danh sách virus: liệt kê các virus đã được cập nhật (online: xem trên Web, offline: xem ngay trên máy).

- Cập nhật phần mềm: nội dung cập nhật (giao diện, động cơ hay cơ sở dữ liệu), cách thức cập nhật (tự động hay thủ công)

Lựa chọn các phần mềm quét virus:

Việc đầu tiên là “chọn mặt” (các hãng sản xuất phần mềm chống virus) để “gửi vàng” (dữ liệu quý giá trên máy tính bạn). Bạn nên sử dụng phối hợp 2 loại hàng nội và ngoại nhập để bổ khuyết cho nhau. Do hàng nội nhỏ gọn, vận hành trơn tru và ít xung đột nên bạn có thể sử dụng đồng thời 2 phần mềm BKAV của Trung tâm An ninh mạng Đại học Bách khoa Hà Nội (www.bkav.com.vn) và D32 (www.echip.com.vn) của chúng tôi. Đối với hàng ngoại, bạn chỉ nên sử dụng một phần mềm quét virus thôi. Việc sử dụng nhiều anti-virus cùng lúc, nhất là các phần mềm đòi hỏi nhiều tài nguyên hệ thống sẽ làm giảm đáng kể hiệu năng của máy tính. Bạn có chấp nhận bỏ hàng chục triệu để mua một chiếc máy tính đời mới cực mạnh nhưng lại chạy yếu xìu, hổn hà hổn hển như máy “se-cần-hen” giá triệu rưỡi? Đó là chưa kể một số anti-virus bày đặt “chảnh”: hễ thấy trong máy đã có anti-virus khác là ỏng ẹo “em hổng chịu sống chung đâu, gỡ thằng chả ra đi”. Ngoài ra, chi phí sử dụng cũng là yếu tố lựa chọn quan trọng. Trong bài viết này, chúng tôi giới thiệu BitDefender (www.bitdefender.com), phần mềm được tổ chức Topten Reviews bình chọn giải vàng năm 2005, một anti-virus “ngon, bổ, khỏe, rẻ” cho máy tính của bạn.

Sau khi tải phần mềm về máy, bạn cần cài đặt chúng. Cũng giống như các ứng dụng khác, anti-virus sẽ yêu cầu bạn chọn đường dẫn, chấp nhận các quy định về bản quyền rồi nhấn nút đồng ý cài đặt. Có điều cần lưu ý: sau khi cài đặt bản đầu tiên vào máy, bạn cần bổ sung bản nâng cấp cho phần mềm. Sau khi cài đặt hoàn tất, có thể bạn sẽ sử dụng anti-virus được ngay hoặc cần phải khởi động lại máy.

Sử dụng phần mềm chống virus cũng rất đơn giản. Như các ứng dụng thông thường khác, bạn có thể gọi chúng từ Start/All Programs hoặc kích hoạt vào biểu tượng của phần mềm ngay trên desktop. Khi giao diện phần mềm đã sẵn sàng, nếu đồng ý các thiết lập mặc định của nhà sản xuất, bạn chỉ việc chọn ổ đĩa cần kiểm tra rồi bấm nút ra lệnh quét.

TRƯƠNG MINH NHẬT QUANG
(Bài đăng trên tạp chí e-CHÍP)

TRỞ VỀ TRANG CHỦ  |  TRỞ VỀ TRANG MỤC LỤC BÀI VIẾT

Copyright © 1999-2007 Pham Hong Phuoc Homepage